Irlandzki

Irlandzki jest językiem celtyckim, spokrewnionym blisko ze szkockim gaelickim i manx. Angielski należy do gałęzi germańskiej. Wielowiekowe sąsiedztwo przyniosło wzajemne wpływy, ale ich rodzinne drzewa są różne.

Regiony tradycyjnie związane z codziennym użyciem irlandzkiego nazywa się Gaeltacht. Leżą głównie na zachodzie wyspy. Język żyje też poza nimi — w szkołach, mediach i społecznościach miejskich. Samo poznanie go w szkole nie oznacza jednak używania każdego dnia.

Irlandzki ma mutacje początkowe: zależnie od otoczenia gramatycznego zmienia się początkowa głoska wyrazu. W polskim przywykliśmy obserwować końcówki. Tutaj warto równie uważnie patrzeć na początek.

Dia dhuit to tradycyjne powitanie, a go raibh maith agat znaczy „dziękuję”. Zapis bywa nieoczywisty dla początkujących. Ta sama spółgłoska może mieć inną jakość zależnie od sąsiednich samogłosek, dlatego dobrze uczyć się całych zwrotów ze słuchu.

Typowy szyk irlandzkiego zdania to czasownik, podmiot, dopełnienie. Gdyby przełożyć ten pomysł dosłownie na polski, dostalibyśmy coś w rodzaju „czyta Ania książkę”. Inny porządek, ten sam świat do opowiedzenia.